Endüstriyel Bağlantı ve DataOps: Üretim Verilerinizi Açığa Çıkarmak İçin İş Birliği

[Erkan Teskancan]

Veri ile çalışmak karmaşık bir süreçtir. Verinin nasıl toplanacağı, işleneceği ve operasyon ile şirkete somut faydalar sağlayacak şekilde kullanılacağı konusunda sağlam bir anlayış gerektirir.

Üretim verileri birçok farklı makinenin içinde kilitli kalmıştır. Montaj hatlarını kontrol eden PLC’ler, parça işleyen CNC makineleri ve sıcaklığı izleyen sensörler her biri farklı bir dil konuşur. Bu verileri elde etmek, anlamlandırmak ve operasyonları iyileştirmek modern üretimde en büyük zorluklardan biridir.

Bu makale, bu sorunu çözen iki tür endüstriyel yazılımın birlikte nasıl çalıştığını anlatmaktadır: Kepware gibi bağlantı platformları makinelerden veri toplarken, HighByte gibi DataOps platformları bu veriyi işleyip iş ihtiyaçlarına hazır hale getirir.

### Endüstri Ekipmanlarının Çeşitliliği ve Veri Zorlukları

Her fabrikada farklı üreticilere ait ekipmanlar bulunur ve bunlar onlarca yıl içinde kurulmuştur. 2010 model Siemens PLC yanında 2018 model Allen-Bradley kontrol cihazı ve 2005 model Modbus bağlantılı eski bir makine olabilir. Her biri farklı protokoller ve veri formatları kullanır.

Mühendisler bu verileri gösterge panoları veya kalite analizleri için kullanmak istediklerinde üç ana zorlukla karşılaşırlar:

• Her makine için özel teknik bilgi gerekir. Siemens S7, Allen-Bradley Ethernet/IP, Modbus TCP gibi 5-10 farklı protokolde uzmanlık gereklidir.
• Ham veriler anlamsızdır ve bağlam içermez. Örneğin bir sıcaklık sensörü "40961" değeri verebilir; bu rakamın ne anlama geldiği cihaz yapısını anlamadan bilinemez.
• İşletme sistemleri bağlamlandırılmış ve organize edilmiş veri bekler. "Register 1045 = 450" gibi ham veriler yerine "Makine A 450 parça üretti, %2 hurda oranı ile" şeklinde anlamlı veri gereklidir.

### Endüstriyel Bağlantı ve DataOps'un Rolü

Veriyi bağlamak ve işlemek için iki farklı platform uzmanlaşmıştır:

• Bağlantı platformları (Kepware gibi) her makineden veriyi güvenilir şekilde toplayıp standart formata dönüştürür.
• DataOps platformları (HighByte gibi) bu standart veriyi anlamlı bilgiye çevirir, bağlam ekler ve kullanıma hazır şekilde sunar.

### Kepware Özellikleri

• 150’den fazla önceden hazırlanmış sürücü ile hızlı makine bağlantısı
• Çok tesisli işletmeler için merkezi yönetim paneli
• Endüstri standardı OPC UA ve MQTT protokollerine dönüşüm

### HighByte Özellikleri

• Benzer ekipmanlar için tekrar kullanılabilir veri modelleri oluşturma
• Teknik veriye iş bağlamı ekleme (örneğin üretim hattı, ürün tipi, vardiya)
• Edge işlem ile performans metriklerini gerçek zamanda hesaplama
• Veri kalitesi yönetimi ve versiyon kontrolü

### Gerçek Dünya Uygulaması

Bir paketleme hattında Kepware, Siemens PLC, Allen-Bradley PLC, Modbus cihazı, özel seri protokol kullanan tartı cihazı ve OPC UA destekli görsel kontrol sistemine bağlanır. Tüm veri akışları OPC UA formatına standardize edilir.

HighByte bu verileri alır, üretim sayısı, hurda oranı gibi önemli metrikleri hesaplar ve bağlamlandırılmış veriyi kalite analiz platformuna iletir. Hem Kepware hem de HighByte merkezden izlenir ve dağıtılır.

### Neden İki Ayrı Sistem?

• Kepware, farklı üreticilere ait yüzlerce protokolü desteklemek ve güncel tutmak için uzmanlaşmıştır.
• HighByte ise veri modelleme, iş bağlamı ve analitik entegrasyonlarında uzmanlaşır.

Bu ayrım kurumsal ölçek ve esneklik sağlar.

### Uygulama Adımları

• 1-2 ay: Tek hat üzerinde pilot uygulama
• 2-3 ay: Tesis genelinde yaygınlaştırma
• 3-6 ay: Diğer tesislere genişletme
• Sürekli: Gelişmiş veri kalite kontrolü, tahmine dayalı bakım ve yapay zeka entegrasyonu

### Sonuç

Üretim verileri doğru kullanıldığında işletme için değerli bir varlığa dönüşür. Kepware ve HighByte gibi uzman platformların birlikte kullanımı, veriyi karmaşık bir yük olmaktan çıkarıp iş geliştiren bir kaynağa dönüştürür.