Endüstriyel İşletmeler için Aşırı Hava Koşullarında Bulut Tabanlı Yedekleme ve Felaket Kurtarmayı Güçlendirme

[Ahmet Ö.]

## Endüstriyel İşletmeler için Aşırı Hava Koşullarında Bulut Tabanlı Yedekleme ve Felaket Kurtarmayı Güçlendirme

Gerçek dayanıklılık, kriz anında son dakika kahramanca kararlar almak değil, önceden disiplinli ve titiz hazırlık yapmaktır.

Yıllarca büyük işletmelerin felaket sonrası toparlanmasına destek oldum; bulut çökmeleri, bölgesel elektrik kesintileri, kasırgalar, seller ve kış fırtınaları gibi olaylarda.

Modern BT ortamlarının, liderlik ekiplerinin kabul etmek istediğinden çok daha kırılgan olduğunu deneyimledim. Bir kış fırtınasının "kıyamet" seviyesinde olmasına gerek yok; uzun süren elektrik kesintileri, donan altyapı, erişilemeyen ofisler ve bölgesel internet kesintileri günlerce operasyonları felç edebilir.

Gerçek dayanıklılık, kriz anında kahramanca son dakika kararları değil, önceden yapılmış disiplinli hazırlıktır.

### Bölgesel Çeşitliliği Benimseyin

Tek bir veri merkezi ya da bulut bölgesine güvenmek risklidir. Veri merkezi kesintilerinin büyük bir kısmı hava koşullarından kaynaklanan elektrik arızalarından oluşur. Büyük bir kış fırtınası bir kullanılabilirlik bölgesini devre dışı bırakırsa, uygulamalarınız ne kadar güçlü olursa olsun kapanır.

Bölgesel altyapı bağımlılıkları sık sık başarısız oluyor; bulut bölgeleri arasındaki ağ bağlantıları bir bölge kapandığında diğerlerini de etkileyebilir. AWS bile bir bölge içinde yüzde 99,5 SLA garantisi verir, ancak bu çekirdek servislerin belirli bölgelere dönüş yapmasına bağlıdır.

Çözüm: Yedekleme sitenizi tamamen farklı bir coğrafi bölgede konumlandırıp otomatik aktif hale getirin. Kurtarma için fırtına sırasında manuel müdahale gerekiyorsa, planınız zayıftır. Felaket kurtarma süreçlerini basitleştiren ve anında geri yükleme garantisi veren araçları tercih edin.

### Verilerinizi Çift Maliyet Ödemeden Hava Aralıklı (Air-Gap) Offsite Yedekleyin

Tüm yedekleri üretim ortamının içinde aynı bulutta tutmak dayanıklılık ilkesine aykırıdır. Bazı bulut bölgeleri tamamen erişilemez hale gelebilir. Ancak birçok BT ekibi çoklu bulut yedekleme karmaşıklığından ve yüksek çıkış ücretlerinden kaçınır.

Çözüm: Modern araçlar AWS ve Azure arasında veya ultra düşük maliyetli nesne depolama alanlarına uzun süreli yedek kopyalama yapabilir. Ayrıca Wasabi gibi ayrı bulutlarda gerçek anlamda logical air-gap oluşturabilir, böylece ikinci bir tam altyapı gerektirmeden yedeklerinizi izole edebilirsiniz.

Bu çözümler, yedeklerin modifikasyona, şifrelemeye veya silinmeye karşı korunduğu değiştirilemezlik özellikleri de sunar. Böylece kış fırtınası veya bölgesel kesintilerde bile hızla veri kurtarabilirsiniz.

Amaç, ana bulut erişilemez olduğunda verilerinizin kaybolmamasını sağlamaktır.

### Fırtınadan Sonra Siber Saldırılara Hazırlıklı Olun

FBI ve CISA, büyük hava olaylarından sonra oltalama ve fidye yazılımı saldırılarının arttığını bildiriyor. Saldırganlar, BT ekiplerinin dikkati dağılmış, iş akışlarının kesintiye uğramış ve çalışanların bilgi ihtiyacında olduğunu bilir.

Çözüm: Temel farkındalık eğitimlerinin ötesinde, kış öncesi gerçekçi fırtına temalı oltalama tatbikatları yapın. Örneğin sahte "güç geri yükleme" duyuruları veya "acil insan kaynakları" güncellemeleri gönderebilirsiniz. İç iletişim kanallarını önceden belirleyin ve çalışanların gerçek güncellemeleri nereden alacağını netleştirin. En önemlisi, yedeklerin izole, değiştirilemez ve güvenli olduğundan emin olun.

### İnsan Faktöründe Elektrik Kesintisi Planlaması Yapın

Bulut çalışıyor olabilir, ancak personeliniz erişemiyorsa ne olur? Kritik çalışanlar günlerce elektriksiz kalabilir, dokümanlara ulaşamayabilir veya güvenli olmayan ev ağlarından çalışıyor olabilir.

Çözüm: Dayanıklılık insan faktörünü kapsar. Ekipleri çapraz eğitin, kritik görevleri farklı bölgelere dağıtın, önemli dokümanların çevrimdışı erişimini sağlayın. Uzaktan çalışma için VPN erişimi ve Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) uygulayın. Ev ağlarının uzun kesintilerde zayıflayacağını varsayın.

Slack, e-posta veya hücresel ağlar devre dışı kalırsa, MeshTastic gibi "şebeke dışı" veya eşten eşe mesajlaşma sistemleri iletişim için alternatif olabilir.

### Aşırı Hava Koşullarını Sadece BT Sorunu Değil, İş Riski Olarak Görün

İsveç ve İngiltere gibi ülkelerde hükümetler haftalar süren hizmet kesintilerini planlıyor. İşletmelerin de benzer bir anlayış geliştirmesi gerekiyor.

Uzun vadeli kesinti hazırlığında:

• Düzenli ve planlı testlerle en kötü senaryoları modelleyin.
• Tam ortam failover tatbikatları yapın ve otomatik, denetlenebilir raporlar üretin.
• Kritik kaynakları etiketleyip önceliklendirin.
• Ağ ve yapılandırma ayarlarının tam kopyasını sağlayın.
• Kilit personel olmadan da sorunsuz kurtarma yapabilme yeteneğini test edin.

Gerçek şu ki, aşırı hava olayları artık istisna değil, sürekli bir operasyonel tehdit olarak ele alınmalı ve üst yönetimden tüm kuruma hazırlık yapılmalıdır.