İnsan-Makine Arayüzünü Yeniden Düşünmek: Sezgisel Panel Kontrolünün İşletmeler İçin Önemi

[Erkan Teskancan]

## İnsan-Makine Arayüzünü Yeniden Düşünmek: Sezgisel Panel Kontrolünün İşletmeler İçin Önemi

Endüstriyel otomasyonda, kullanıcıların makinelerle fiziksel etkileşim biçimi son on yılda sessizce değişti. Geleneksel olarak kontrol panellerini elleri gibi bilen operatörler, artık pek çok işlemi merkezî sistemlerden veya hatta evlerindeki dizüstü bilgisayarlarından yönetiyor.

Böyle bir ortamda, bir panel gerektiğinde sorunsuz çalışmak zorunda. Acil durumlarda operatörlerin karmaşık ekranlarla veya gizemli alarm kapatmalarıyla vakit kaybına tahammülü yok. İnsan-makine arayüzlerinin (HMI) sadece şık görünmesi yetmez; hız ve durumsal farkındalık da sağlamalıdır.

### İnsan-Makine Arayüzü Evrimi

HMI teknolojisinin ilk icadı tartışmalı; 1860'lardaki daktilo mu, 1830-40'lardaki telgraf mı, 1822'deki Buhar Güçlü Mekanik Bilgisayar "Difference Engine" mi yoksa daha eski bir teknoloji mi? Tarih ne olursa olsun, HMI gelişimi durmadı. Elektrifikasyon, bilgisayarlaşma ve dokunmatik ekran gibi yenilikler yeni standartlar getirdi. Küresel HMI pazarının 2023 geliri 5,2 milyar dolar iken, 2032'de 10,7 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

### Operatörlerin Değişen Rolleri

Ancak, operatörlerin yerel panellerle fiziksel etkileşimi azalmaya devam ediyor. Bu teknoloji hatasından değil, SCADA, sensörler, artırılmış gerçeklik ve dijital ikiz gibi dijital dönüşümlerin artmasından kaynaklanıyor; sanal ortam gerçek ortamın hipergerçek bir yansıması haline geldi.

### ABB CP600 Kontrol Paneli: Eski ve Yeni Yaklaşımlar

ABB olarak bu değişimi kendi teknolojimizde gözlemledik. Klasik CP600 paneller mühendisler için sağlam ve ölçeklenebilirdi ancak nadiren HMI kullanan operatörler için deneyim pürüzlüydü. Paneller çoğunlukla haftalarca kullanılmadı ve ihtiyaç olduğunda gezinme karmaşık oldu.

Bu durum, HMI deneyimini sadeleştirmek, esnek ve çağdaş beklentilerle uyumlu hale getirmek için yeniden tasarım sürecini başlattı. Kullanıcı öncelikli yaklaşımımızla hem mühendis hem müşteri görüşleri, ABB Kullanıcı Deneyimi grubu ile yakın iş birliği ve dış ajans desteğiyle interaktif prototipler geliştirildi.

### CP600 Yenilikleri ve Kullanıcı Deneyimi

• Modern ancak endüstriyel araç davranışı sunan ara yüz
• Net navigasyon ve görsel hiyerarşi
• Yanlış işlemleri azaltan buton dizaynı
• Gerçek zamanlı ve geçmiş parametre filtreleme (trend görüntüleyici)
• Uzun ve açık alarm mesajları
• Güvenli yapılandırma dosyası yükleme/indirme
• Panelden doğrudan ekran görüntüsü alma
• Gelecek güncellemelerde PDF kılavuzunun panelde açılması

Bu iyileştirmeler, panelleri günlük kullanmasalar bile operatörlerin sahada daha hızlı ve özgüvenle çalışmasını sağlıyor.

### Siber Güvenlik ve Uyumluluk

Siber güvenlik artık sadece teknik bir konu değil, yönetim kurulu gündemi. Endüstriyel ekipmanlar daha fazla bulut ve büyük sistemlere bağlandıkça riskler artıyor. 2027'de yürürlüğe girecek AB Makine Yönetmeliği makinelerin tasarım aşamasından siber güvenli olmasını zorunlu kılıyor.

CP600 serisi, yüksek siber güvenlik standartları sunuyor, şifreli proje dosyaları, güvenli kimlik doğrulama, korumalı veri alışverişi ve kullanıc yönetimi içeriyor. Bu, sadece saldırılara karşı koruma değil, aynı zamanda yasal uyum kanıtına da yardımcı.

### Sonuç

Gelecekte de makine işlemlerinin çoğu uzaktan yapılacak ancak yerel paneller kritik anlarda güvenilir destek olmaya devam edecek. ABB CP600, performansı ve sadeliği bir araya getirerek, nadiren kullanılan panellerde bile kullanıcıların hızlı, güvenli ve rahat işlem yapmasını sağlıyor. Ayrıca mevcut müşteriler için yükseltme kitleri ile eski paneller yeni standartlara kolayca taşınabiliyor.

Kullanıcı dostu, güvenli ve sezgisel HMI, operatör ile makine çıktısı arasında önemli bir köprü oluşturarak sistemi anlamayı ve kontrolü kolaylaştırıyor.